Tháng Sáu còn không?

Miền Tây nước Mỹ làm cho tôi không còn cảm giác về bốn mùa và năm tháng. Tối qua, khi đứng trên đồi nhìn xuống toàn cảnh thành phố lấp lánh ánh đèn, tôi bất giác hỏi người bạn đi cùng: “Bây giờ là tháng mấy rồi nhỉ?”. Ở đây, mùa nào cũng là mùa nắng, tháng nào cũng là tháng giữa năm. Không có những cơn mưa chợt đến chợt đi như Sài Gòn, không có những ngày chuyển mùa trời nổi gió heo may như Hà Nội, không có những đêm bão tuyết để lại một màu trắng mênh mông cho buổi sớm mai như những bang lạnh lẽo khác trên nước Mỹ. Ở đây chỉ có nắng và nắng, chỉ có gió hiu hiu và bầu trời đêm nào cũng đầy sao.

Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước

Một lần đi ăn tối, anh bạn mới quen cứ trêu tôi: “Giấc mơ nào mà chả là giấc mơ xanh? Giấc mơ thì luôn luôn đẹp mà”. Tôi cãi: “Không đâu, vẫn có những giấc mơ màu xám xịt đấy chứ”. Quả vậy, khi đặt chân đến nước Mỹ, trong hành trang của tôi không những đầy ắp kỷ niệm về Việt Nam, mà còn trĩu nặng những giấc mơ ám ảnh tôi mỗi khi đêm xuống.

Tình xa

…Trong gặp gỡ đã có mầm ly biệt…
Xuân Diệu

Vậy là anh đã xa tôi thật rồi. Lần này có thể là mãi mãi. Một cuộc tình như ngọn lửa rực cháy chỉ trong khoảng thời gian ngắn. Tro tàn của nó giờ đây vẫn còn nóng hổi và dường như chỉ chờ một cơn gió đến sẽ thổi bùng thành một ngọn lửa khác.

Nơi mùa thu đi qua

Thế là tôi sắp phải rời xa nơi đây. Như người mộng du, tôi chỉ bừng tỉnh khi phải tất bật dọn nhà đến một bang khác để mưu sinh. Giống như chú thỏ con đang mải đi chơi, bỗng thấy mình bơ vơ vì không thể tìm được đường về nhà khi trời dần tối trong chuyện cổ tích vậy. Biết nương thân vào đâu trong thế gian bao la này?

Thực và mơ

Vẫn biết rằng tình ái
Trong mơ đẹp hơn nhiều
Trễ tràng trong đời thực
Tôi gặp người tôi yêu…*

Anh đến gõ cửa nhà tôi lần đầu tiên vào một buổi chiều chớm đầu mùa hè. Khi ấy, nắng có màu vàng tươi và gió thì đẫm hơi nước mát lạnh còn sót lại của mùa xuân. Tôi vừa mới hoàn hồn sau một cuộc tình nhiều nước mắt, còn anh thì đã hết tò mò trước đàn bà. Chẳng ai muốn vướng vào sợi dây tình ái một lần nữa. Gặp nhau nói chuyện chỉ để cho đỡ buồn ở cái thành phố nhỏ xíu và hiu quạnh này.

Con đường không có sự phân ly

…Chào anh công nhân dệt từng tấm vải
Cho tôi làm con thoi nhỏ trên tay
Để tôi nối hai bờ sông Bến Hải
Nối lòng người vời vợi cách xa nhau…
Trần Trung Đạo

Thời nhỏ, tôi từng được nghe mẹ tôi kể câu chuyện về bà mẹ Âu Cơ và người cha Lạc Long Quân của nước Việt đẻ ra bọc trăm trứng. Năm mươi người con theo cha xuống biển và năm mươi người con theo mẹ lên núi. Vì thế, mọi người Việt Nam tuy cùng sinh ra từ một bọc trứng, nhưng chúng ta là một dân tộc mà ngay từ thuở khai thiên lập địa đã phải sống trong sự chia rẽ, phân ly. Đầu óc ngây thơ của tôi khi ấy cứ thắc mắc mãi. Tại sao cả trăm người con không cùng sống chung trong một mái nhà? không cùng đánh bắt chài lưới dưới biển và săn bắn hái lượm trên núi? không thể chia ngọt xẻ bùi trong cùng một hoàn cảnh nghèo khó?

Lương tâm giá rẻ hơn lương thực

Sáng nay ngủ dậy, trong lúc còn mắt nhắm mắt mở, tôi bật tivi, thấy nước Mỹ kỷ niệm 50 năm ngày Tổng thống thứ 35 John Fitzgerald Kennedy tuyên thệ nhậm chức. Từ 50 năm trước, tuy khung cảnh, con người có khác bây giờ, nhưng nội dung bài nói của ông ta vẫn còn nguyên giá trị. Ở Mỹ, bất kỳ vị Tổng thống nào khi bắt đầu nhiệm kỳ của mình cũng đều phải thề bảo vệ Hiến pháp. Họ tuy xuất thân từ một đảng phái chính trị, Dân chủ hay Cộng hoà, nhưng Hiến pháp và nhân dân Mỹ là thứ họ phải tôn trọng và bảo vệ hàng đầu trên cương vị Tổng thống. Cho dù trong niềm vui hân hoan được trúng cử, nhưng Tổng thống J.F. Kennedy nói rằng đây không phải là thắng lợi riêng của đảng ông ta, mà là thắng lợi của cả một nền tự do.

Trời có cao, đất có dày?

Năm hết Tết đến, được nghe ngài Bí thư Thành ủy thành phố Hà Nội Phạm Quang Nghị huấn thị: “Đừng biếu quà Tết ai, đừng để ai biếu mình”. Ôi chao, liêm khiết quá, liêm khiết quá! Không rõ ngài Nghị leo lên được cái chức vụ béo bở, đè đầu cưỡi cổ cả mấy triệu con người Thủ đô, lại còn có chân trong Bộ Chính trị và Trung ương Đảng thì phải tốn hết bao nhiêu nhỉ? Ngài không nhận quà của ai thì ngài lên làm Bí thư chả hoá ra chỉ để ngồi chơi xơi nước à? Anh Nguyễn Quốc Triệu năm xưa đang ung dung ở cái chức Chủ tịch Ủy ban thành phố Hà Nội màu mỡ là thế, bỗng nhiên bị hất cẳng, phải chạy chọt sang làm Bộ trưởng Bộ Y tế cũng còn mất 1.3 tỷ nữa là. Mà đó là theo lời anh Triệu tự bạch đấy nhé. Ngài Nghị chắc cũng không nằm ngoài quy luật ấy, sao còn giở giọng đạo đức giả vậy?

Đất lành chim đậu

Từ khi sang Mỹ, tôi có dịp tiếp xúc với nhiều người Việt sống ở đây. Có lần, tôi tình cờ gặp một anh chàng Việt kiều. Sau màn chào hỏi, tay bắt mặt mừng khi gặp được người đồng hương nơi xứ lạ, anh ấy dè dặt hỏi tôi bằng thứ tiếng Việt có phần ngọng nghịu do lâu ngày không dùng đến: “Em có ngại nói chuyện với anh không?”. Tôi ngạc nhiên: “Không, tại sao anh lại hỏi vậy?”. “Vì em là du học sinh, còn anh thì vượt biên”. Tôi đáp: “Thế thì có gì khác nhau đâu? Chúng ta đều bỏ nước ra đi mà”.

Lễ Tạ ơn

Dịp Lễ Tạ ơn (Thanksgiving) năm ngoái, tôi được mời đến nhà một người bạn Mỹ. Cô ấy là bạn thân, học cùng lớp với tôi. Thấy tôi mới sang Mỹ, còn ngơ ngác và cô đơn, cô ấy rủ tôi về nhà chơi và dùng bữa với gia đình cả ngày hôm đó. Bữa ăn thật đầm ấm, quây quần các thành viên trong gia đình, mọi người quan tâm, chăm sóc nhau làm tôi thấy chẳng khác nào như mình đang ở trong một gia đình Việt Nam hạnh phúc. Họ ăn những món truyền thống như gà tây quay, khoai tây nghiền, bánh bí ngô… để nhớ lại những món ăn của tổ tiên, tỏ lòng biết ơn những thứ đã giúp họ có cuộc sống no đủ  từ khi di cư đến Mỹ.

Bầu ơi thương lấy bí cùng…

Đọc những tin tức gần đây trên báo “nhà”, sao tôi thấy nhiều chuyện bạo lực quá! Hết “bạo lực học đường”, đến “ bạo hành trẻ em”, “bạo hành gia đình”. Người ta lên án không chỉ hành vi bạo lực đó, mà còn cả sự “vô cảm” của những người chứng kiến xung quanh. Dường như sự thờ ơ của toàn xả hội còn nguy hiểm hơn nhiều so với chính hành vi bạo lực đó.

Nhớ rừng

Sáng nay, trong lúc ngồi ăn bánh mì, uống trà, tôi nhìn ra ngoài vườn ngắm lũ chồn và thỏ nhảy nhót, đùa giỡn nhau trong nắng. Mấy con sóc chạy đi chạy lại trên thảm cỏ xanh mướt rồi trèo lên cành cây gần cửa sổ, giương mắt nhìn tôi. Một chú chim đỏ rực ở đâu bay tới, sà xuống bậu cửa sổ, cạnh bàn làm việc của tôi, nghiêng nghiêng cái đầu bé xíu, tò mò nhìn ngó vào trong nhà. Một ả mèo hoang lông trắng ngày nào cũng nằm ườn, lười biếng phơi nắng bên gốc cây cạnh lối vào khu vườn. Mỗi chiều thấy tôi đi học về, ả mèo thường vươn vai đứng dậy, ngoái đầu nhìn bằng đôi mắt xanh lè khi tôi gọi “meo… meo…”, ngáp dài một cái rồi lững thững bỏ đi. Nơi tôi ở là thành phố nhưng cây cối chỗ nào cũng rậm rạp và tươi tốt, động vật hoang dã sống hài hoà, bình yên cùng con người.

Trâu ơi, ta bảo trâu này…

Vừa nghe ông Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo phát biểu hùng hồn sau trận mưa lụt: “Ở Hà Nội, khi có mưa một chút là trở thành loạn, mọi người không ai nghe ai, ai cũng tranh đi trước, tự chúng ta tạo hỗn loạn“.

Giáo dục Việt Nam: bao giờ khởi sắc?

Thời học cấp hai, tôi may mắn được một cô giáo giỏi thành phố dạy môn Văn. Ấn tượng đầu tiên của tôi về cô là ngay trong tiết học đầu tiên, khi vừa bước chân vào lớp, cô đã tuyên bố “Tôi sẽ không dạy các em về Văn học Cách mạng vì cái thứ văn chương đó chẳng cần học cũng hiểu, ý của nó sờ sờ ra đấy, các em về nhà tự đọc khắc biết. Chẳng lẽ tôi lại dạy các em những bài văn miêu tả trẻ con ăn cắp lựu đạn của Tây hay những chuyện vớ vẩn như lấy thân mình làm đuốc sống? Tôi sẽ dạy các em Văn học lãng mạn vì nó hay và khó hơn nhiều”. Thế là lũ học sinh ngơ ngác chúng tôi được bay bổng trong những bài giảng của cô về đề tài tình yêu quê hương đất nước, tình yêu gia đình, tình yêu nam nữ không những đầy ắp tính nhân bản và lãng mạn, mà còn vô cùng trong sáng và đẹp đẽ của các tác giả Thế Lữ, Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư, Huy Cận hay nhóm Tự lực Văn đoàn thay cho những bài thơ chính trị giả dối, khô khan như hô khẩu hiệu của Tố Hữu, Hồ Chí Minh.

Miệng quan- trôn trẻ

Đọc bài phỏng vấn ông Thạch Như Sỹ- Chánh Thanh tra Sở Giao thông Vận tải Hà Nội- mà tôi cứ buồn cười. Ông này phát biểu, giao thông tại các ngã tư ở Hà Nội nên “vừa mở, vừa bịt”, nghĩa là ban ngày đông người đi thì bịt lại, đêm vắng người thì mở ra. Chà, thật chí lý, chí lý!!!

Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều

Nhân ngày Độc lập của nước Mỹ, mồng bốn tháng bảy, một người bạn rủ tôi đi chơi, xem bắn pháo hoa. Trời mưa to nên hai đứa chẳng nhìn thấy pháo hoa đâu, liền kéo nhau vào quán ăn đánh chén và uống chút rượu Margarita mừng ngày Độc lập cho tới nửa đêm.

Dù trong, dù đục, ao nhà có hơn?

Nhận được email của người bạn thân làm tôi buồn mất một tuần. Nó là đứa phản đối ý định đi Mỹ của tôi mạnh nhất từ khi tôi còn ở Việt Nam.

Đảng chia hai, sức mạnh quyền lực nhân đôi?

Đọc bài viết “Chia hai là nhân đôi” của ông Nguyễn Thanh Giang, mô tả và ca ngợi quan điểm chính trị của ông Luật sư Trần Lâm làm tôi ngạc nhiên và bối rối quá.

Giáo dục và tự do

Khi còn ở Việt Nam, từ bé đến lớn tôi luôn được giáo dục rằng mình có rất nhiều nhược điểm. Muốn trở thành “con người xã hội chủ nghĩa”- tức là có ích cho xã hội- thì phải “rèn luyện” sao cho những nhược điểm ấy biến mất. Một xã hội tốt đẹp là phải có những con người “vừa hồng, vừa chuyên”, nghĩa là phải toàn diện, thậm chí “hồng” còn quan trọng hơn “chuyên”.

Ngày mai bắt đầu từ hôm nay

Nghe tin tôi có ý định đi Mỹ, đứa bạn thân từ hồi đại học vội vã đến nhà tôi. Nó tròn mắt: ”Mày có bị dở hơi không? Đang yên đang lành sao lại giở chứng đi Mỹ? Cuộc sống của mày ở đây tuy chưa hoàn hảo nhưng còn tốt đẹp hơn ối người. Mày đang có nhiều thứ mà tao muốn có được đâu.”

Cho tôi ngày mới đêm tân…

Ký ức như lưỡi dao
Rạch đôi ngày đang sống
Nửa em về nắng óng
Anh nửa chẳng còn sao.
Hồng Thanh Quang

Mùa đông ấy thật lạnh lẽo đối với tôi. Anh nói về quyết định đi nước ngoài của mình, đó là ước mơ anh đã ấp ủ nhiều năm nay và bảo tôi hãy “ở nhà ngoan, đừng cho ai thơm và chờ hai năm nữa anh về”.

Nền văn minh độc đáo

Từ khi đặt chân đến nước Mỹ, cứ vài ngày tôi lại được nhìn thấy ông tổng thống Obama trên truyền hình. Ông ta thường nói về những việc ông ta đã làm, đang làm, sắp sửa làm, đồng thời bày tỏ quan điểm trước những vấn đề rất cụ thể cho cả nước Mỹ hiểu để ủng hộ mình. Giống như một sự báo cáo và nói chuyện với người dân vậy.

Bên kia bờ biển Đông

Tôi đi ra biển California vào một buổi chiều lộng gió. Nước biển ở đây khá trong nhưng rất lạnh chứ không xanh và ấm áp như biển Việt Nam. Tôi đứng đây, bên bờ biển nước Mỹ này, nhìn về phía bờ bên kia và tưởng tượng ra Việt Nam ở đó, thấy nhớ nhà đến phát khóc. Cùng chung nhau một biển Đông, mà sao cuộc sống bờ bên này và bờ bên kia khác nhau nhiều quá!

Bay đi cánh chim biển

Sáng nay, tôi nói chuyện với đứa bạn bằng tuổi làm cùng cơ quan. Nó vừa đi học mấy năm ở Nhật về. Hai đứa đứng ngay ở chân cầu thang, góc tối nhất để tâm sự về ý định đi Mỹ của tôi.

Đà Lạt mộng mơ

Hôm nay tôi đến Đà Lạt. Ngồi trong xe ô tô, tôi bỡ ngỡ và thích thú khi ngắm cảnh vật ở đây. Nhìn từ xa thấy những đám mây trắng vờn đỉnh núi, tạo thành những hình thù mờ ảo, kỳ quặc. Khi đến gần, lại thấy những đám mây ấy len lỏi và bao phủ trên các ngọn cây xanh mướt.

Nguyên vẹn một giấc mơ

Nếu thật buồn em hãy về với biển
Sẽ gặp vầng trăng ngụp sóng phía xa bờ
Sẽ thấy bóng một người nao nao thức
Sẽ thấy còn nguyên vẹn một giấc mơ.
Đàm Huy Đông

Sáng nay đến cơ quan, linh tính báo cho tôi biết sẽ có thư của anh. Quả nhiên, đêm qua lúc hơn 11 giờ, anh viết cho tôi một email dài, nói nhớ tôi vô cùng, “nhớ đôi mắt to thông minh, dáng đi đầy kiêu hãnh“. Tôi đã đem lại cho anh những tháng ngày tuyệt vời và thanh thản, khơi lại cho anh những quyết tâm mới mẻ. Nhưng những dự định của anh chưa kịp làm cùng tôi thì đã mất nhau! Anh nhớ cả những khi chúng tôi bên nhau, mùi tóc và bàn tay tôi, nhớ những tối đi xem phim và ăn bỏng ngô- cái thứ mà trước kia anh rất ghét.

Đường chân trời

Buổi sáng hôm bay từ California đến Hawaii, ngồi trên máy bay, tôi lơ đãng nhìn ra bên ngoài cửa sổ khi máy bay từ từ cất cánh. Lúc đầu tôi thấy phía dưới là biển, mênh mông và phẳng lặng. Phía trên là bầu trời xanh, trong vắt.

Ở Mỹ nhớ hoa sữa Hà Nội

Xa một tuần có lâu quá không anh
Sao em thấy ngày cứ dài đến thế
Đêm Hà Nội thơm nghẹn lòng hoa sữa
Ngôi sao em ngân ngấn khóc chân trời…
Bùi Sim Sim

Mấy hôm nay chỗ tôi ở trời đã bắt đầu lạnh. Đi ra ngoài phải mặc áo khoác rồi. Ở Hà Nội đang là giữa muà thu. Mùa thu Hà Nội là mùa đẹp nhất, thơ mộng và lãng mạn nhất. Chính vì lý do đó, mùa thu Hà Nội còn được gọi là mùa cưới, vì các cặp nam nữ yêu nhau thường chọn thời gian này để kết hôn. Các loài hoa ở Hà Nội cũng thường hay nở vào mùa này, đặc trưng nhất là hoa sữa.

Viết cho một pen-friend: Cảm xúc

Chào anh,

Quả đúng là mấy tuần trước em buồn và thất vọng về mối quan hệ của chúng ta. Nhưng đến giờ thì em đã biết cách chấp nhận hơn. Có lẽ một phần vì em vốn không ưa những thứ “chẳng ra ngô, ra khoai” gì cả, nhưng rồi lại hiểu rằng những thứ như thế không thiếu và đã làm phong phú cuộc sống tinh thần của mình.

Viết cho một pen-friend: Mùa Xuân không đến

Ngập ngừng mãi rồi em cũng viết thư cho anh. Ý định viết email này có trong em từ mấy tuần trước nhưng rồi em cứ đắn đo, lưỡng lự không biết có nên thêm màu đen vào bức tranh vốn dĩ đã xám xịt hay không.