Nền văn minh độc đáo

Từ khi đặt chân đến nước Mỹ, cứ vài ngày tôi lại được nhìn thấy ông tổng thống Obama trên truyền hình. Ông ta thường nói về những việc ông ta đã làm, đang làm, sắp sửa làm, đồng thời bày tỏ quan điểm trước những vấn đề rất cụ thể cho cả nước Mỹ hiểu để ủng hộ mình. Giống như một sự báo cáo và nói chuyện với người dân vậy.

Mấy chục năm ở Việt Nam, tôi chưa thấy một vị lãnh đạo nào làm thế cả.  Bài  nói chuyện của tổng thống Obama thường kéo dài cả  tiếng đồng hồ  nhưng ông ta nói rất tự nhiên, không phải học thuộc lòng hay dán mắt vào một tờ giấy viết sẵn như các quan nhà ta vẫn hay làm.

Điều lạ  là  tôi hoàn toàn không thấy các phương tiện truyền thông ở  đây hô hào khẩu hiệu kiểu như “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” hay “Nhà nước của dân, do dân và vì dân” như ở quê nhà. Đi trên đường phố cũng tuyệt nhiên không thấy khẩu hiệu gì, chỉ có những bảng chỉ đường rất  to đập vào mắt từ xa. Có lần đi xe bus ở Hawaii, nơi có khá đông người Việt sinh sống, tôi ngạc nhiên thấy hàng chữ tiếng Việt “Cửa lên xuống” ở dưới hàng chữ tiếng Anh và tiếng Hoa, hay dòng chữ “Mặc áo phao” ở cầu tàu Seattle. Có nghĩa là người dân nhập cư sống ở đất Mỹ này dù không biết tiếng Anh vẫn được quan tâm, coi trọng.

Thành phố Seattle và Space Needle

Sự kiện tràn dầu của nước Mỹ làm cho các phương tiện truyền thông tha hồ có việc để làm. Liên tục thấy các sáng kiến của người dân Mỹ, từ nhà khoa học đến em nhỏ đang còn đi học được trình bày trên truyền hình, báo chí  nhằm giúp chính phủ và công ty dầu khí BP giải quyết vấn đề này.

Trong khi đó, nhìn về Việt Nam, chỉ có mỗi chuyện giao thông đi lại ở thành phố mà tôi thấy người ta hết bịt ngã tư rồi lại dỡ bỏ, lại bịt, rồi lại dỡ… làm người dân không biết lối nào mà đi trong khi lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải phát biểu tỉnh bơ rằng “đó là chuyện bình thường”. Xem ra, ở Việt Nam có nhiều chuyện “bình thường” kỳ lạ thật. Chắc tại ngôn ngữ tiếng Việt ta phong phú quá! Giống như việc người dân ở PôKô khốn khổ đu dây qua sông vì không có cầu thì được ông Bộ trưởng Giao thông ca ngợi là “sáng tạo”.

Đỉnh núi Pali tại Hawaii

Lại còn chuyện “Ý thức của dân ta kém quá” nữa chứ. Giao thông tắc nghẽn cũng do “ý thức người dân”, rác ngập khắp nơi cũng do “ý thức người dân”. Bao nhiêu năm sống ở Việt Nam mà tôi vẫn chả hiểu ý nghĩa của cụm từ này, chỉ biết là ở Mỹ (mà các nước khác cũng thế) cứ đi vài bước chân lại thấy mấy thùng rác to đùng, nếu cho một anh chàng người Mỹ to béo chui vào chắc cũng vừa (ở Việt Nam ta hiếm khi thấy thùng rác ở nơi công cộng lắm). Còn đường phố thì rộng thênh thang, không có chuyện đào xới hay dựng lô cốt giữa đường. Biển chỉ đường to tát, rõ ràng chứ không mờ ảo và đứng lấp ló kín đáo ở bụi cây, và góc ngã ba, ngã tư cũng không có “anh hùng Núp” nào (Cảnh sát giao thông ở Việt Nam hay đứng nấp trong bóng tối hay chỗ khuất để bất ngờ nhảy ra bắt người vi phạm giao thông- dân ta thấy giống cách đánh du kích của anh hùng Núp từ thời chống Pháp nên gọi công an như vậy).

Có lẽ tôi không được thông minh lắm nên chỉ hiểu nôm na rằng ở đây, người ta không có khái niệm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, thay vào đó là khái niệm “dân cử”; không có khái niệm “ý thức người dân” mà thay vào đó là tinh thần thượng tôn pháp luật và sự đối trọng, cạnh tranh giữa các đảng phái trong cai trị đất nước.

Tôi có một chị bạn thân, từng đi nhiều nước trên thế giới. Lúc còn ở Việt Nam, mỗi lần chị ấy đi xa về, tôi hay hỏi cảm giác của chị khi về Việt Nam. Tôi thường nhận thấy nụ cười chua chát, kèm theo câu “Việt Nam mình một mình một kiểu, chẳng giống ai em ạ”.

Mặc dù tôi sinh ra, lớn lên và gắn bó nửa cuộc đời ở cái dải đất cong hình chữ S, mọi thứ trong xã hội này dường như đã quá quen thuộc với mình. Vậy mà cứ mỗi lần ngẫm về cái sự “chẳng giống ai” đó, tôi vẫn không khỏi giật mình. Không rõ các nhà làm lịch sử có nghĩ đây sẽ là một nền văn minh độc đáo của nhân loại không nhỉ?

Nước Mỹ, ngày…tháng…năm…

This entry was posted in Cái nhìn từ nước Mỹ and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Có 5 phản hồi tại Nền văn minh độc đáo

  1. Pingback: Giấc Mơ Xanh – Nền văn minh độc đáo « Chầm Dầm

  2. Pingback: Nền văn minh độc đáo « Freelecongdinh's Blog

  3. Pingback: Nền văn minh độc đáo « Tin hàng ngày

Bình luận đã được đóng.